يك اثر فلسفي او به نام زُبْدة الاٴسرا را ابوالفرج به سرياني ترجمه كرد.
برخي از آثار او ممكن است مربوط به نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم‌، باشد.

علي‌بن عمر كاتبي‌

نجيب‌الدين علي‌بن عمر قزويني كاتبي (يا دبيران‌، در فارسي‌)، فيلسوف و اخترشناس‌ عربي‌نويس ايراني در رصدخانه‌ٴ مراغه‌، كه نصيرالدين طوسي رياست آن را برعهده داشت‌، برآمد، و در 1277، درگذشت‌. تحريري از مجسطي فراهم ساخت‌. مهم‌ترين تأليفش عين‌القواعد في‌المنطق و الحكمة است‌، كه بخشي از آن به علوم طبيعي و رياضيات اختصاص دارد. كتاب‌ حكمةالعين تحرير بخش دوم همان كتاب است‌. كتاب ديگري نوشت به نام الرسالةالشمسية في‌القواعد المنطقية. جامع‌الدقائق في كشف الحقائق او هم درباره‌ٴ منطق‌، طبيعيات و مابعدالطبيعه‌ است‌، و حاوي نامه‌اي به خواجه نصير در باب معني وجود است‌.
او در حكمةالعين به بحث در باب چرخش شبانه‌روزي زمين پرداخته است‌؛ او مي‌گويد ممكن است كسي ايراد كند كه در صورت چرخش زمين‌، پرنده‌اي كه در جهت آن حركت پرواز كند قادر به همراهي با آن نيست‌. او پاسخ مي‌دهد كه اين ايراد باطل است‌، چون جو هم همراه‌ زمين خواهد گشت و پرنده را با خود خواهد برد؛ با اين همه‌، فرضيه‌ٴ چرخش زمين را رد كرد ((چون تمام حركات زميني حركاتي در خط مستقيم است و بنابراين نمي‌توان قبول كرد كره‌ٴ زمين‌ حركت دوراني داشته باشد.))

درباره‌ٴ ابن واصل ¿ فصل تاريخ‌؛ درباره‌ٴ نصيرالدين طوسي‌، شمس‌الدين سمرقندي‌، قطب‌الدين‌ شيرازي ¿ فصل رياضيات‌

قزويني‌

ابويحيي زكريابن محمدبن محمود قزويني‌. در 1203 ـ 1204، در قزوين زاده شد؛ در 1232 ـ 1233 در دمشق بود؛ سپس قاضي واسط و حله از شهرهاي عراق شد؛ در 1283، درگذشت‌. در دمشق با ابن عربي آشنا شد، و از شاگردان ابهري بود. جامع‌العلوم عربي‌نويس ايراني‌، كه او را پليني قرون وسطا (يا مسلمان‌)، لقب داده‌اند1 و اين مطلب از نظر وسعت معلومات و فقدان‌ روح نقد در او صدق مي‌كند. موٴلف دو اثر مفصل‌، كه گاه آنها را دو بخش از يك تأليف دانسته‌اند، ولي كاملاً مستقل از يك‌ديگرند؛ يكي عجائب‌المخلوقات‌، و ديگري جغرافيا است‌.


1. مسعودي (نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ دهم‌)، را هم با پليني قياس كرده‌اند (ج 1، ص 626).